ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی آب
1- هدف و دامنه كاربرد
هدف از تدوين اين استاندارد تعيين ويژگيهاي فيزيكي و شيميايي آب آشاميدني مي باشد.
2- تعاريف و اصطلاحات
در اين استاندارد واژه ها و اصطلاحات با تعاريف زير بكار برده مي شود.
2-1- آب آشاميدني : آبي است كه عوامل فيزيكي ،شيميايي ،بيولوژيكي و راديوئوكلوئيدي آن در حدي باشد كه مصرف آن جهت آشاميدن ، عارضه سوئي در كوتاه مدت يا دراز مدت در انسان ايجاد نكند.(1)
2-2- آفت كش : به تركيبات ويژه اي اطلاق مي گردد كه جهت مبارزه با آفات گياهي ، جانوري و عوامل بيولوژيكي بكار برده مي شود مانند حلزون كشها ، حشره كش ، علف كش ، جونده كش ، نماتد كش ، باكتري كش ، قارچ كش و غيره.
2-3- حد مطلوب : عبارت است از گستره اي از غلظت عوامل موجود در آب آشامیدني است كه چنانچه آب حاوي موادي باغلظت بيشتر از آن باشد ، از نظر كيفيت در حد پايين تري قرار داشته ، اما هنوز براي آشاميدن مناسب مي باشد.
2-4- حد مجاز : حداكثر عوامل شيميايي ، فيزيكي و بيولوژيكي آب آشاميدني است كه استمرار مصرف آن براي انسان زيان آور نباشد . اين مقادیر بر مبناي متوسط مصرف آب آشاميدني روزانه 5/21 ليتر آب براي يك انسان 70 كيلوگرمي در نظر گرفته شده است.
2-5- كلر آزاد باقيمانده (2) : مقدار كلر موثري است كه بايد در هر نقطه از شبكه آب آشاميدني موجود باشد.
2-6- كدورت آب : عبارت است از وجود ذرات معلق در آب كه سبب شكستگي ، پراكندگي و جذب سمتي از نور شده و مانع عبور بخشي از نور تابيده شده از آن گردد.
3- ويژگيها
3-1-ويژگيهاي فيزيكي آب آشاميدني : بايد با مشخصات داده شده در جدول شماره يك مطابقت داشته باشد.
جدول شماره (1) ـ مشخصات فيزيكي آب آشاميدني
|
رديف |
ويژگي |
حد مطلوب |
مقدار مجاز |
واحد اندازه گيري |
|
1 |
كدورت |
كمتر يا مساوي 1 |
حداكثر 5 |
NTU |
|
2 |
رنگ |
كمتر يا مساوي 1 |
حداكثر 20 |
پلاتين كبالت براي رنگ حقيقي آب (1) T.C.U |
|
3 |
بو |
صفر |
حداكثر 2 واحد در 12 درجه سلسيوس حداكثر 3 واحد در 25 درجه سلسيوس |
رقم آستانه بو(2) (TCN) |
|
4 |
PH |
7-8.5 |
6.5 - 9 |
- |
|
5 |
طعم |
- |
بايد مقبوليت مردمي داشته باشد و مورد اعتراض واقع نشود. |
- |
|
6 |
روغن |
|
به صورت شناور مشاهده نگردد |
|
3-2- ويژگيهاي شيمیايي آب آشاميدني : ويژگيهاي شيميايي آب آشاميدني بايد بشرح ذيل باشد.
3-2-1- مواد شيميايي معدني سمي : حداكثر مقدار مجاز مواد شيميايي معدني سمي در جدول شماره 2 منعكس گرديده است.
جدول شماره (2) ـ حداكثر مقدار مجاز مواد شيميايي معدني سمي
|
رديف |
نوع تركيب |
برچسب |
حداكثر مقدار مجاز بر حسب ميلي گرم در ليتر |
|
1 |
آرسنيك |
As |
0.05 |
|
2 |
سرب |
Pb |
0.05 |
|
3 |
كرم |
Cr |
0.05 |
|
4 |
سلنيوم |
Se |
0.01 |
|
5 |
كادميوم |
Cd |
0.05 |
|
6 |
آنتيموان |
Sb |
0.05 |
|
7 |
جيوه كل |
Hg |
0.001 |
|
8 |
موليبدن |
Mo |
0.07 |
|
9 |
سيانور |
CN |
0.07 |
|
10 |
واناديوم |
V |
0.1 |
يادآوري : مقدار ذكر شده براي مقدار كل گرم است گرم 6 ظرفيتي از نظر بهداشت مخاطره آميز بوده ولي سه ظرفيتي آن مفيد شناخته شده است.
3-2-2- مواد شيميايي آلي سمي :حداكثر مقدار مجاز مواد شيميايي آلي سمي در آب آشاميدني در جدول شماره 3 آمده است.
جدول شماره (3) ـ حدود مجاز برخي از مواد شيميايي سمي آلي در آب آشاميدني
|
نام ماده |
حداكثر مجاز (ميكروگرم در ليتر) | |
|
آلدرين/ دي آلدرين |
Alderin-dialderin |
0.03 |
|
كلرادن |
Chlordane |
0.2 |
|
2 و 4 دي كلر و فنوكسي استيك اسيد |
2-4 dichlorophenixy acetic acid |
30 |
|
د.د.ت دي كلرودي فنيل تري كلرواتان |
DDT
|
2 |
|
1 و 2 دي كلرواتان |
1,2 -Dichloroethene |
30 |
|
1 و 2 دي كلرواتان |
1,2 –Dichloroethene |
50 |
|
هپتاكلر و هپتاكلرايوكسيد |
Heptachlor and heptachlor epoxide |
0.03 |
|
هگزاكلروبنزن |
Hexachloro benzene |
1 |
|
ليندن |
Lindane |
2 |
|
متوكسي كلر |
Methoxychlor |
20 |
|
تركيبات حلقوي چند هسته اي |
(1) P.A.H |
0.3 |
|
الاكلر |
Alachlor |
20 |
|
آل دي كارب |
Aldicarb |
10 |
|
آترازين |
Atrazline |
2 |
|
بنتازون |
Bentazone |
30 |
|
كربوفوران |
Carbofiran |
5 |
|
كلروتولورون |
Chlorotoluron |
30 |
|
1و2 دي برمو 3 كلروپروپان |
1,2 – dibromo 3-chloropropane |
1 |
|
1و2 كلروپروپان |
1,2 – dichloropropane |
20 |
|
تري هالومتانها : كلروفرم بروموفرم برمودي كلرومتان دي برمو كلرومتان |
THMS Chloroform Bromoform Bromodichloromethane Dibromichloromethane |
200 100 60 100 |
|
ايزوپروتورون |
Isoproturon |
9 |
|
2 متيل چهار كلر فنوكسي استيك اسيد |
2methyl 4 chloro phenoxy acetic acid |
2 |
|
متولاكلر |
Metolachlor |
10 |
|
مولينات |
Molinate |
6 |
|
پندي متالين |
Pendimethalin |
20 |
|
پنتا كلروفنل |
Pentachloro phenol |
9 |
|
پرمترين |
Permethrin |
20 |
|
پروپانيل |
Propanil |
20 |
|
پيرودات |
Pyrodate |
100 |
|
سيمازين |
Simatine |
2 |
|
تري فلورالين |
Trifluralin |
20 |
|
دي كلروپروپ |
Dichloroprop |
100 |
|
فنوپروپ |
Fenoprop |
9 |
|
2-4-5 تري كلروفنوكسي پروپيونيك اسيد |
2-4-5-T |
9 |
|
سورفاكتانت بر حسب لوريل سولفات (دترجنت) |
Surfactant |
200 |
|
شاخص فنل بر حسب فنل |
Phenol index |
0.5 |
1- pily nuclear aromatic hydrocarbons
3-2-3- آفت كشها
باقيمانده سموم دفع آفات در آب آشاميدني هر منطقه بايد بر اساس سموم مجازي كه از طرف سازمان حفظ نباتات توصيه شده و يا در منطقه به مصرف مي رسد جستجو شود و مقدار آن نبايد از آنچه كه از طرف سازمان بهداشت جهاني تعيين مي شود تجاوز نمايد.
3-2-4- حداكثر مقدار مجاز مواد شيميايي كاني موجود در آب آشاميدني در جدول شماره 4 آمده است .
جدول شماره (4) – مواد شيميائي كاني موجود در آب آشاميدني
|
رديف |
نوع تركيب |
حداكثر مجاز برحسب ميلي گرم در ليتر | |
|
1 |
كل مواد جامد محلول |
(TDS/12) |
(2)1500 |
|
2 |
سختي كل برحسب |
CaCo3 |
(3)500 |
|
3 |
كلرور برحسب |
Cl |
400 |
|
4 |
سولفات بر حسب |
So4 |
400 |
|
5 |
هيدروژن سولفوره |
H2S |
0.05 |
|
6 |
آهن برحسب |
Fe |
0.3 |
|
7 |
منگنز بر حسب |
Mn |
0.5 |
|
8 |
آلومنيوم برحسب |
Al |
0.2 |
|
9 |
روي بر حسب |
Zn |
3 |
|
10 |
مس برحسب |
Cu |
1 |
|
11 |
نيترات برحسب |
No3 |
(4)(5) |
|
12 |
نيتريت برحسب |
No2 |
(4)(3) |
|
13 |
كلسيم بر حسب |
Ca |
250 |
|
14 |
منيزيم بر حسب |
Mg |
50 |
|
15 |
آمونياك بر حسب |
NH3 |
1.5 |
|
16 |
سديم برحسب |
Na |
(5) 200 |
يادآوري : نظر به اينكه بين يون منيزيم و سولفات از نظر تغيير طعم و امكان اختلال در جهاز هاضمه وجود دارد از اين رو در شرايطي كه مقدار منيزيم از 30 ميليگرم در ليتر تجاوز كند مقدار سولفات نبايد بيش از 250 ميليگرم در ليتر باشد .
جدول شماره (5) - حداقل مقدار كلر مجاز آزاد باقيمانده متناسب با PH در آب آشاميدني
|
مقدار PH |
بزرگتر از 8 تا 9 |
8-5/6 |
|
مقدار مجاز كلر آزاد باقيمانده پس از نيم ساعت تماس متناسب با PH برحسب ميليگرم در ليتر |
0.4 |
0.2 |
مقدار توصيه شده كلر آزاد باقيمانده پس از نيم ساعت زمان تماس در شرايط عادي 5/0 تا 8/0 در انتهاي شبكه برحسب ميلي گرم در ليتر با توجه به PH ، و در شرايط اضطراري ، همه گيري بيماريهاي روده اي و بلاياي طبيعي يك ميلي گرم در ليتر مي باشد .
جدول شماره 6- ميزان كلر آزاد باقيمانده توصيه شده در آب آشاميدني در سيستم هاي مختلف آبرساني و محل برداشت
|
سيستم آبرساني و محل برداشت |
مقدار كلر باقيمانده آزاد بر حسب ميليگرم در ليتر |
|
شير انشعاب شبكه هاي خصوصي |
0.5 |
|
شير انشعاب عمومي |
1 |
|
تانكرهاي سيار توزيع آب آشاميدني در محل بارگيري |
2 |
|
تانكرهاي سيار آب آشاميدني در محل توزيع |
1 |
جدول پيوست 1 – تعداد موارد سنجش روزانه كلر آزاد باقيمانده
در شبكه هاي لوله كشي آب آشاميدني بر حسب جمعيت
|
جمعيت |
تعداد موارد سنجش كلر باقيمانده آزاد |
|
تا 10000 |
1 تا 2 |
|
10000 تا 50000 |
3 تا 5 |
|
50000 تا 100000 |
6 تا 10 |
|
100000 تا 500000 |
11 تا 15 |
|
بيش از 500000 |
بازاء هر 100000 نفر يك نمونه +15 |
يادآوري : پايش روزمره كيفيت آب آشاميدني در نقطه مصرف مستلزم اندازه گيري مقدار كلر آزاد باقيمانده ميزان PH كدورت و دما مي باشد .
جدول شماره (7) – حداقل و حداكثر غلظت فلورايد در آب آشاميدني
|
ميانگين ساليانه حداكثر ما هواي روزانه ( درجه سلسيوس ) |
حداقل مقدار مجاز فلورايد mg/l |
حد متوسط مقدار فلوئور mg/l |
حداكثر مقدار مجاز فلوئور mg/l |
|
12-10 |
1.1 |
1.2 |
2.4 |
|
6/14-12 |
1 |
1.1 |
2.2 |
|
7/17-6/14 |
0.9 |
1 |
2 |
|
5/21-7/17 |
0.8 |
0.9 |
1.8 |
|
3/26-5/21 |
0.7 |
0.8 |
1.6 |
|
5/32-3/26 |
0.6 |
0.7 |
1.4 |
|
يادآوري : ميانگين دما براساس ميانگين حداكثرهاي دماي منطقه در 5 سال متوالي مي باشد . |
جدول شماره (8) – عوامل متشكله راديواكتيو در آب آشاميدني
|
معيار غربالگيري مواد راديواكتيو در آب آشاميدني برحسب بكرل در ليتر | |
|
اشعه آلفا |
0.1 |
|
ذرات بتا |
1 |
برچسبها: سد مخزنی کالپوش
