حرکات دامنه اى :

1- ناپايدارى دامنه ها (Slope Instability )

2- رانش زمين (Ground movement)

3- زمين لغزش (Land slide)

حرکات دامنه اى نوعى حرکت در مصالح تشکيل دهنده يک دامنه است که تحت تاثير نيروى ثقل عمل مى کند.در اين حرکات مصالح تشکيل دهنده دامنه حرکتى به سمت بيرون وپائين رانده بوجود مى آورند. حرکات دامنه اى اشکال مختص دارد.در سنگ هاى داراى لايه بندى مصالح در طول يک سطح جابجا شده و در خاکهایی که جسم پيوسته است حرکت چرخشى است ومصالح از جاى خود جابجا ودر پائين انباشته مى شوند.

پس همانطوريکه از اسم آن پيداست حرکات دامنه اى مختص دامنه است وبايد دامنه داشته باشيم تا حرکات دامنه اى داشته باشيم يک دامنه با 3 مشخصه معرفى مى شود:

مقاومت تراکمى يک نمونه خاک يا سنگ عبارت است از مقاومت نمونه در مقابل نيروهاى قائمه وارد بر واحد سطح و در زمانيکه مقاومت نمونه کمتر از نيروى وارده بر واحد سطح خود باشد، گسيختگى نمونه صورت مى گيرد. سطح گسيختگى معمولاً زاويه کوچکتر نسبت به محور اعمال نيروى حداکثر مى سازد.

عبارت است از مقاومت يک نمونه خاک يا سنگ در مقابل نيروى کششى وارد بر واحد سطح خود با توجه به اينکه خاکها اجسام ناپيوسته اى هستند بنابراين مقاومت کششى خاکها در حد صفر است(بجز خاکهاى چسبنده که مقاومت کششى آنها حدود 1/0 مقاومت تراکمى آنها است).در زمان گسيختگى سطح شکست در جهت عمود بر محور اعمال تنش کششى بوجود مى آيد.

وقتى سنگى از دو طرف کشيده مى شود افزايش طول وکاهش قطر پيدا مى کند. يعنى طول نمونه نسبت به طور اوليه بيشتر مى شود وقطر نمونه نسبت به قطر اوليه کمتر مى شود کشيدگى بيشتر در قسمت ميانى ديده مى شود ونهايتاً منجر به سطح شکسته مى شود که گفتيم عمود بر محور اعمال تنش کششى است.

مقاومت برشى خاک وسنگ عبارت است از استقامت آن براى تحمل نيروى هاى برشى وارده بر واحد سطح آنها. يک نمونه زمانى گسيخته مى شود که مقاومت نمونه دو برابر نيروى برشى وارده بر آن از بين رود. وبه عبارت ديگر وقتى يک نمونه تحت تاثير نيروى برشى قرار مى گيرد چقدر استقامت دارد.

در گستره مورد بررسی از دیدگاه زمین شناسی ، ویژگیهای چینه شناسی و تکتونیکی دو زون ساختاری روسوبی ایران به نام های بینالود و البرز را می توان باز شناخت . گسله سراسری آلا داغ در ناحیه ربات قربیل به گسله قربیل پیوسته و ادامه آنها را می توان به صورت گسله های شاه وار ، چهل دختر و . . . پیگیری نمود و بدین علت نام گسله آلا داغ – قربیل –شاهوار برای این عنصر تکتونیکی سراسری انتخاب می شود که مرز دو زون یاد شده است .

حوضۀ آبگیر سد کالپوش در جنوب گسله یاد شده و در زون بینالود واقع است . بنابر این ویژگیهای چینه شناسی پالئوزویک آن مانند ایران مرکزی است ، ولی واحد های به سن پالئوزویک ، سازنده خوش ییلاق هم مانند کوه های البرز بوده وشامل سازند الیکا و شمشک و لار است. سنگهای کرتاسه حوضه نیز مشابه این سنگها در زون البرز است با این تفاوت که جنبشهای تکتونیکی زمانه پایانی ژوراسیک در زون بینالود شدید تر بوده است و موجب دگر شیبی میان سنگهای ژوراسیک و کرتاسه گردیده است.

جایگاه این بند درمسیر رودخانه قوشه دگر مان یا چای لاق که حوضه آبگیر آن سه برابر حوضه سد کالپوش است ، می باشد .مهمترین شاخه این رودخانه دره اشقلان است که کم وبیش دارای آب های دائمی است . جایگاه بند در فاصله میان پیوند گاه این شاخه با رود خانه و شاخه کوچک دیگری بنام ابراهیم بیک قراردارد .

پی سنگ جایگاه سدکالپوش مجموعه ای از سنگهای رسوبی مربوط به دوره ژوراسیک می باشد که در اثر رویداد جنبشهای تکتونیکی در زون البرز –بینالود شکل گرفته است .ودر اثر این نیروهای تکتونیکی چندین گسل فرعی محل سایت سد کالپوش به شدت خرد کرده است.  در کل جایگاه سدکالپوش هم با خاکبرداری و  عملیات پیکورزنی سنگ های هوازده وخرد شده بخش های سطحی و برداشت قسمت سست و فرسوده و نا مقاوم و ضعیف(که عمده خرد شدگیها و هوازده در جناح چپ بوده که تا عمق 6 الی 7 متری برداشت شده)  و تمیز کاری محل احداث بدنه اقدام به برداشت زمین شناسی پی شده است که نقشه های زمین شناسی( mapping) این مجموعه از برداشتها به پیوست گزارش آمده است در حال حاضر با توجه به لاگ برداشت شده  از مغزه های سنگی گمانه های اکتشافی و کنترلی و mapping پی سنگی مجموعه بدنه سد ، میتوان لایه های سنگی  و  رسو.بی در این جایگاه را بشرح ذیل آورد .

اين آزمايش به نامهاي چكش بازتاب ، چكش ضربه اي ، يا آزمايش سنجش سختي نيز شناخته مي شود. و يك روش غير مخرب براي آزمايش بتن مي باشد.

آزمايش بر اساس اين اصل است كه بازتاب يك جرم ارتجائي به سختي سطح در مقابل جرمي كه به آن برخورد مي كند وابسته است. در چكش اشميت جرم متصل شده به فنر وجود دارد كه با كشيدن فنر تا نقطه مشخصي ، مقدار انرژي ثابتي به آن داده مي شود. اين كار با فشار دادن چكش به سطح صاف بتن انجام مي شود . بعد از آزاد كردن ، جرم تحت اثر بازتاب ميله چكش ( كه هنوز در تماس با سطح بتن است ) قرار مي گيرد و مسافتي كه توسط جرم طي مي شود و برحسب درصدي از انبساط اوليه فنر بيان مي شود، عدد بازتاب ناميده مي شود. اين مقدار توسط يك نشانه كه در طول يك مقياس مدرج است حركت مي كند ، نشان داده مي شود . عدد بازتاب يك اندازه مطلق است ، چون به انرژي ذخيره شده در فنر و به اندازه جرم وابسته مي باشد.

انواع روش های گمانه زنی در خاک و سنگ

گمانه زنی یعنی عمل ایجاد چاه هایی در زمین با بکارگیری ابزار مختلف حفاری. گمانه ها ممکن است بصورت عمودی، شیب دار یا افقی باشند از آنها استفاده های مختلفی می شود. از جمله: نمونه برداری از مصالح زمین، انجام آزمون های برجا، بررسی شرایط هیدروژئولوژی، ایجاد شبکه زهکشی و شمع ریزی برای پی.