حرکات دامنه اى

حرکات دامنه اى :1- ناپايدارى دامنه ها (Slope Instability )

2- رانش زمين (Ground movement)

3- زمين لغزش (Land slide)

حرکات دامنه اى نوعى حرکت در مصالح تشکيل دهنده يک دامنه است که تحت تاثير نيروى ثقل عمل مى کند.در اين حرکات مصالح تشکيل دهنده دامنه حرکتى به سمت بيرون وپائين رانده بوجود مى آورند. حرکات دامنه اى اشکال مختص دارد.در سنگ هاى داراى لايه بندى مصالح در طول يک سطح جابجا شده و در خاکهایی که جسم پيوسته است حرکت چرخشى است ومصالح از جاى خود جابجا ودر پائين انباشته مى شوند.

پس همانطوريکه از اسم آن پيداست حرکات دامنه اى مختص دامنه است وبايد دامنه داشته باشيم تا حرکات دامنه اى داشته باشيم يک دامنه با 3 مشخصه معرفى مى شود:

زاويه شيب دامنه- ارتفاع دامنه- شکل دامنه

1- زاويه شيب دامنه (B)

الف- در زمين هموار زاويه شيب دامنه صفر است.

ب- خر جا که B>0 شود دامنه ايجاد مى شود.

در اينجا 90>B>0 که براى اين دامنه ها اسم خاصى نداريم.

ج- اگر B=90 شود دامنه با شيب قائم ترسيم مى کنيم.

هر گاه B>90 شد دامنه را با شيب منفى معرفى مى کنيم .

2- ارتفاع دامنه

ارتفاع دامنه يعنى اختلاف تراز در دو طرف يک لايه

3- شکل دامنه

شکل مى تواند 4 حالت داشته باشد

الف- شکل دامنه هموار است

ب- دامنه حالت تقعر دارد.

ج- دامنه حالت تحدب دارد.

و- دامنه ناهموار است .

نحوه تشکيل دامنه ها : طبيعى – غير طبيعى

دامنه هاى طبيعى عموماً تحت تاثير فرآيندهاى مختلف زمين شناسى شکل مى گيرند و بطور طبيعى بوجود مى آيند. اين فرآيند مى تواند فعاليت گسل باشد در اثر فعاليت گسل باشد زمين جابجاشده واختلاف سطح بوجود مى آيدیا اینکه اين فرآيند مى تواند فعاليت کوهزايى باشد که در اثر آن دامنه حاصل مى شود.

اين فرايند مى تواند فرسايش باشد مثلاً در اثر حرکت رودخانه دشت صاف تبديل به دره مى گردد ودامنه بوجود مى آيد اين فرآيند مى تواند فعاليت هاى چشمه هاى تراورتن باشد بطوريکه آهک از چشمه بيرون مى زند وپشته شيب دار به وجود مى آورد.

اما دامنه هائى که منشاء غير طبيعى دارند به صورت بوجود مى آيند:

عوامل موثر ناپايدارى دامنه: -عوامل درونى- عوامل بيرونى

عوامل درونى: مجموعه مهمى است که خصوصيات ذاتى دامنه را معرفى مى کند.ومى تواند در ناپايدارى دامنه موثر باشد مانند:

1- ايجاد هندسى دامنه

2- ساختار زمين شناسى دامنه

3- خواص مهندسى خاکها وسنگها در دامنه

4- شرايط آب هاى زير زمينى در دامنه

عوامل بيرونى:عواملى هستند که از بيرون بر دامنه تحميل شده ودامنه را ناپايدار مى کند مانند:

1- بارگذارى وبار زدائى

2- نيروى هاى دنياميکى

3- پيش شرايط اقليمى

4- اثر پوشش گياهى

بررسى عوامل درونى

1- ابعاد هندسى دامنه(اولين عامل درونى): ابعاد هندسى بدين وسيله سه مشخصه:زاويه شيب-ارتفاع و شکل دامنه معرفى مى شود –

الف- زاويه شيب

هرچه زاويه شيب دامنه بيشتر-دامنه ناپايدارتر

هر چه زاويه شيب دامنه بيشتر-دامنه ناپايدارتر

اگر جسم روى سطح صاف باشد وزن در جهت عمود بر سطح اعمال مى شود (تمام نيروى وزن در جهت نيروى مقاوم عمل مى کند)، اگر جسم داروى سطح شيب دار قرار داشته باشد مولفه وزن به 2 مولفه تبديل مى شود مولفه اى که در مقابل حرکت مقاومت مى کند.

اگر شيب دامنه 90 باشد کل نيروى وزن در جهت حرکت عمل مى کند.

نتيجه : با افزايش شيب نيروى برشى (نيروى محرک) را افزايش مى دهد-ناپايدارى دامنه زياد مى شود.

پس در اثر افزايش زاويه شيب دامنه- زوايه بيشتر –عامل محرک ناپايدارى بيشترى پس در راهسازى شيب دامنه را کم مى کنند(وزن را کم مى کنند) تا پايدارى بيشتر شود.

ب- ارتفاع دامنه

اگر شيب دامنه ثابت فرض شود.

چ- شکل دامنه

دامنه مى تواند اشکال مختلفى داشته باشد:

دامنه مقعر پايدارترين حالت را دارد(وزن کمتر+پايدارتر)

اگر دامنه هموار باشد پايدارى دامنه نسبت به حالت قبل کمتر است.

اگر دامنه تحدب داشته باشد کمترين پايدارى را دارد.

اگر دامنه ها حالت نامنظم داشت خط صافى مى کشيم و بررسى مى کنيم که تحدب ها بر تقعرها برترى دارد يا بر عکس وبه اينصورت پايدارى دامنه را بررسى مى کنيم.