پاره ای از واژگان گويش خوري :
اين واژه ها تنها بخشي از واژگان خوري است . که از کتاب واژه نامه خوري ، ( تاليف دکتر بهرام فره وشي ) و صرفا براي آگاهي مختصر از گويش مردمان خور در اينجا درج کرده ام .
|
گالچون : گهواره تِراسک : ترازو زَمبَر : وسيله اي براي حمل گِل چل مرد : انسان کوتوله گوال : وسيله اي براي حمل کود توسط الاغ لُنده : نوعي حلواي خوري سيرَه : آرد جو برشته شده پِشک : هسته ميوه ناچنگ : آبشار کوچک در مسير جوي فله : اولين شير ( آغوز ) تکه : قوچ ، بز نر کُماچ : نان پر حجم خوري تُلُم : مشکي از پوست گاو مَسکِه : کره کَهَرِه : بزغاله کلار : بزغاله يکساله خُچو : برغاله اي که داراي خطوطي در صورت است . گوش بِل : بز گوش دراز چَپش : بز نر حاشي لوکي ( بنبلون ) :شتر نر يکساله حاشي مجي : شتر ماده يکساله حق لوکي : شتر نر دوساله حق مُجي : شتر ماده دو ساله جعد لوکي يا مجي : شتر سه ساله کَل لوکي يا مجي : شتر چهارساله دودندان : شتر پنج ساله چهاردندان : شتر شش ساله آيرون : شب نشيني گُنگ : اذان مشمشه : آنفلوانزا نِشک : منقار گوسپا : کنه رُگن : زمخت گِت : توپ دادي : برادر فُار : خواهر خَوَر : خبر گَهيگوني : عروسي بُستون : باغ پين : کشک تورُه : شغال آسک : آهو پَسُ : بز سِريت : بادام تلخ رُژگُ : زيره هِنگُ : اَنغوزه اَرگيژن : ريشه کن کردن آوسَنگ : افسانه گوژ : گوش اَوفنج : آبيار کانگ : خنده ديزي : گنجشک نُري : نوروز باهوگ : بازوان ( عضلات ) گا : باد کازَه : زمين سفت که از زمين ها پيرامون خود صافتر و کمتر سنگلاخ باشد . شيلَه : با دور شدن از کازه به سمت کوه ، به زمين هاي سنگلاختر و شيار دار تر در اثر سيلاب ها شيله ( لندزار ) گويند . چُغاز : تل هاي شني بزرگ کنار درختان لاگَرد : خاک نرم در محل اتصال دشت به کوير کُلوت : شامل تپه هاي جدا و يا رشته هاي موازي بسيار که با دالان هاي از هم جدا هستند . نِبکا : تل و تپه هاي ريگي آير : آتش مَدکي : گياه شيرين بيان |
اَلوس : بلند شدن زي : زود دُد : دختر پُمبِه : پَمبه گَهينِه : بهانه هُو : خواب اَنگ : رها کردن هَمينو : حالا مُو : من تِيايم : مي آيم فُم : خودم فِت فتو : سوتي ساخته شده از ساقه جو اُرمون : ناچار سنگاب : حفرات موجود در سنگ هاي آهکي تُرم تين : عنکبوت تُرم : تارو پود لَرد : ميدان ، فضاي وسيع ميان خانه ها لَرد ترمتين : ميدان عمومي قديمي خور رَف : طاقچه بلند حصن : حياط کوز : محل نگهداري ماکيان پاياب : مکاني در زير زمين براي استفاده از آب قنات در مسير آن در داخل شهر آريجه ( آب ريزه ) : فضاي بين دو سقف هلالي بر فراز بام راخچونه : پله چَپيلِه : سقف خشتي چينه : ديوار گلي مير : خار ساقه برگ هاي نخل کلوخ : خرماي نارس سبز رنگ کلوخ پخته : کلوخ نارسي که در جاي گرم به رنگ قهوه اي مي گرايد .و مزه گَس دارد کلوخ چرکين : کلوخ نارسي که به تدريج به رنگ ديگر در مي آيد . نيم با : خرماي نيم رس چِرگازي : زمبيل کوچک زمبُل : سبد ، زمبيل آشار : زمبيلي که از چرگازي کوچکتر است نيژي : سبدي کوچک که با پارچه رنگي تزيين مي شود . دولِندِه : سبدي به شکل مخروط ناقص که به سمت بالا باريک مي شود . دُول : زنبيل کوچک براي حمل گِل تَگِشک : حصيري گرد براي درپوش ظروف في : واحد زمين در خور که اغلب ( 2 *30 متر ) نوگير : زمين آماده کشت چگارک : مجموع چند مزرعه هوژ : خوشه پيژ : الياف نخل دويل : تنه و ساقه نخل هوژي : خرماي نارسي که بعد از بريده شدن از درخت در سايه برسد . |
