آشنايى با روش هاى مطالعه در ديرينه شناسى

مطالعه فسيل ها در ديرينه شناسى شامل مراحل زير مى شود :

1- جمع آورى نمونه هاى فسيل

2- آماده سازى و تميز کردن فسيل هاى جمع آورى شده

3- تهيه تصوير

4- شناسايى و نام گذارى فسيل ها

5-استفاده از فسيل ها در راستاى اهداف مورد مطالعه.

1- جمع آورى نمونه هاى فسيل : جمع آورى فسيل ها از جهت مطالعات ديرينه شناسى کارى تخصصى و فنى است و تنها با جستجوى دقيق امکان پذير است . نمونه بردارى آمارى خود داراى چندين روش است که عبارتند از:

»  از نمونه بردارى تصادفى ( نامنظم )

» سيستماتيک ( منظم ) 

» چينه اي - خوشه اي 

 2- آماده سازى و تميز کردن فسيل هاى جمع آورى شده : همانطور که قبلا اشاره شد پيدا کردن و جمع آورى فسيل ها به مهارت اشخاص بستگى دارد و نبايد فراموش کرد که جمع کردن فسيل ها از روى زمين فقط نيمى از کار است . چرا که تعداد فسيل هايى که تميز باشند و بتوان آنها را بدون نياز به آماده سازى و تميز کردن مورد مطالعه قرار داد ، کم هستند اما دربرخى موارد قطعات و رسوبات چسبيده به فسيل ها سخت هستند و براى جدا کردن آنها بايد از ابزار استفاده نمود . در اينجا جهت آشنايى به برخى تکنيک هاى متداول آماده و جدا سازى فسيل ها از رسوبات در برگيرنده شان اشاره مى شود . اين روش ها عبارتند از :

1) جوشاندن در آب

2) استفاده از آب اکسيژنه

3) استفاده از استات سديم

4) بکار بردن ابزار دستي.

5) انحلال بوسيله اسيد

6) جدا سازى با استفاده از محلول هاى سنگين

7) غربال کردن و جدا سازى ميکروب ها

8) تهيه مقطع صيقلى

9) تهيه مقطع نازک

10) استحکام بخشيدن به نمونه هاى فسيل و تهيه قالب از آنها

11)روش های و تکنيک هاى نيز دیگری براى مطالعه هر چه دقيق تر فسيلها وجود دارد که مهمترين آنها عبارتند از : استفاده از ميکروسکوپ الکترونى ، براى بررسى فسيل ها با بزرگنمايى بسيار زياد ، راديوگرافى ، براى تشخيص فسيل هاى غير قابل روئيت در سنگ و همچنين سنگ هايى که به علت نازکى زياد سنگ امکان جدا کردن فسيل ها از آن نيست ، اشعه مادورن قرمز و ماوراء بنفش ، براى فسيل هاى کدر و تيره ( کربن دار ) به کار مى رود که داراى اجزاء ريز غير قابل مشاهده هستند .

3- تهيه تصوير : در فسيل شناسى طبق قرارداد بايد از هر گونه جديد تصويرى منتشر شود . اين تصوير مى تواند يک نقاشى و يا يک عکس باشد . بنابراين تهيه تصوير به دو صورت امکان پذير است :

الف) ترسيم 

 ب) عکس بردارى

4) شناسايى و نامگذارى: براى شناختن انواع فسيل ها و تفکيک آنها از يکديگر بايد فکرى کرد . در واقع بايد در مورد موجوداتى فکر کرد که قسمت هايى از بدنشان در ميان رسوبات براى ميليون ها سال دفن و محافظت شده اند . وقتى که جانوران را مورد مطالعه قرار مى دهيم مى بينيم که به راحتى مى توان آنها را برمبناى ستون فقرات به دو دسته  مهره داران ( داراى ستون فقرات ) و بى مهرگان ( فاقد ستون فقرات ) تقسيم نمود. بيشتر فسيل هاى جانورى که در روى زمين مى يابيم به گروه بى مهرگان تعلق دارند . اسکلت مهره داران بصورت فسيل کمياب و تفسير آنها مشکل است و نمونه ها نظر مى دهند که آيا گونه جديد يافته اند يا خير .همانطور که اشاره شد شباهت هاى بين گونه ها آنها را بطور مصنوعى در گروه هاى بزرگ ترى طبقه بندى کرده اند که جنس ناميده مى شود . فراموش نکنيد که اولين قدم در علم فسيل شناسى طبقه بندى است و طبقه بندى ساخت دست بشر مى باشد .

5- استفاده از فسيل ها در راستاى اهداف مورد مطالعه :

» صدف اصلى

»  صدف در رسوبات مدفون شده است

» صدف در رسوبات توسط مواد ديگر جانشين شده است

»  حفره اصلى صدف توسط ماده ثانويه در رسوبات پر شده است

»  قالب داخلى

»  فقط ترکيب شيميايى صدف اصلى به وسيله ماده ديگرى جانشين شده است

»  صدف که توسط ماده ديگرى جانشين شده است ، بطور طبيعى جدا مى شود

» صدف در رسوبات مدفون گرديده و توسط موادى پر شده است

»  صدف اصلى حل شده است

»  قالب داخلى بطور طبيعى از رسوبات جدا شده است

» حفره صدف بطور ثانويه توسط رسوباتى که همراه محلولهاى آبى آورده شده اند پر شده است

»  جانشينى فقط در صدف صورت گرفته است

»  صدف جانشين شده و پر شده از رسوبات اطراف جدا شده است

»  در صدف و رسوباتش جانشينى صورت گرفته است سپس صدف از رسوبات اطرافش جدا شده است

»  صدف پس از تشکيل قالب خارجى خود حل شده است

»  قالب خارجى توسط رسوبات ثانويه پر شده است