نقش تغذيه در پيشگيري از سرطان پروستات
فرمول، قرص يا محصولي وجود ندارد که، بتواند تضمين کند شما سرطان پروستات نخواهيد گرفت. اگر چه محققان اثرات احتمالي بسياري از ترکيبات مانند ويتامين ها، املاح و گياهان دارويي را بر روي سرطان پروستات بررسي مي کنند اما نتايج قطعي هنوز حاصل نشده است.
ارتباط بين سرطان، رژيم غذايي و مکمل هاي تغذيه اي متغير مي باشد.به عقيده پزشکان، بهترين توصيه براي پيشگيري از اين سرطان ،نگه داشتن بدن در بهترين وضع ممکن است که اين از طريق ورزش کردن منظم، مصرف متعادل کالري و حفظ يک وزن سالم امکان پذير مي باشد. و اگر شما مصرف روزانه يک مکمل مولتي ويتامين و املاح را انتخاب کنيد، زياده روي نکرده ايد و مي توانيد اثرات جانبي مفيدي را تجربه کنيد.
سرطان پروستات شايع ترين سرطان در بين مردان است. اگرچه سرطان پروستات معمولاً به آهستگي رشد مي کند اما مي تواند مهلک باشد. سالانه حدود 29000 آمريکايي بدليل سرطان پروستات جان خود را از دست مي دهند. اقداماتي که براي کاهش خطر سرطان پروستات در زير به شما داده مي شوند، مي توانند سودمند باشند. رژيم غذايي کم چرب بر مبناي غذاهاي گياهي، بي ترديد به پيشگيري از سرطان پروستات کمک مي کند.
پيشگيري از طريق رژيم غذايي سالم
مصرف ميوه ها و سبزيجات نقش مفيدي در پيشگيري ازبسياري از سرطان ها دارد. اين غذاها نه تنها ويتامين ها، املاح و فيبر را فراهم مي کنند، بلکه وعده هاي غذايي کم کالري و کم چربي را تامين مي کنند. اين احتمال وجود دارد که، مصرف کالري و چربي بيش از حد خطر سرطان پروستات را افزايش دهد و اين به نوبه ي خود رشد سلول هاي سرطاني پروستات را تحريک مي کند. رژيم غذايي کم چرب بر مبناي غذاهاي گياهي، بي ترديد به پيشگيري از سرطان پروستات کمک مي کند.
آنتي اکسيدان ها
محققان نقش بسياري از ويتامين ها و املاح مانند ويتامين هاي E ، C ،سلنيم و روي (املاح) را برروي سرطان پروستات بررسي کرده اند. اين ويتامين ها و املاح جزء آنتي اکسيدان ها (آنتي اکسيدان ها موادي هستند که سلول هاي شما را از آسيب اساسي مولکول هاي سمي به نام راديکال هاي آزاد محافظت مي کنند) هستند. آنتي اکسيدان ها با محافظت سلول ها در برابرمواد سرطان زا، خطر سرطان پروستات را کاهش مي دهند.ميوه ها، سبزيجات، غلات کامل و حبوبات بهترين منابع غذايي ويتامين ها و املاح هستند که انواع وسيعي از مواد مغذي (شناخته و ناشناخته) را تأمين مي کنند. بيشتر پزشکان براي کاهش خطرسرطان پروستات مکمل هاي تکي را توصيه نمي کنند. (ماندن کپسول هايي که تنها محتوي ويتامين E هستند)
اگر شما مولتي ويتامين مي گيريد هوشيارانه آن را مصرف کنيد. تنها يک جيره ي روزانه از ويتامين ها و املاح توصيه مي شود و از مقادير زياد اجتناب کنيد. مقادير زياد بعضي از ويتامين ها و املاح سمي هستند. براي مثال دريافت روزانه بيش از 450 ميلي گرم روي، ممکن است سبب کم خوني سيدروبلاستيک( نوعي کم خوني است که در آن بدن توانايي سنتز گلبول هاي قرمز خون را از دست مي دهد) شود. با پزشک يا متخصص تغذيه ي خود درخصوص مصرف مکمل و هر چه بهتر تأمين کردن مواد مورد نياز بدنتان صحبت کنيد.
گوجه فرنگي
گوجه فرنگي و محصولات گوجه فرنگي، حاوي ليکوپن ( آنتي اکسيداني که به گوجه فرنگي رنگ قرمز را مي دهد) هستند. خوردن محصولات گوجه فرنگي يا ديگر غذاهاي غني از ليکوپن مانند هندوانه و گريپ فروت (صورتي رنگ) خطر ابتلا به سرطان پروستات را کم تر مي کند. فراوان ترين ليکوپن در فرآورده هاي گوجه فرنگي پخته شده مانند سوپ گوجه فرنگي و سس اسپاگتي مي باشد. گوجه فرنگي نپخته مقدار کمتري ليکوپن دارد. مکمل هاي ليکوپن مانند آنهايي که شما ممکن است در داروخانه پيدا کنيد همان اثرات ليکوپن مشتق از غذاهاي سالم را تأمين نمي کنند.
سويا
فرآورده هاي سويا مانند شير سويا، آجيل سويا، حاوي ايزوفلاون ها( ترکيباتي که احتمالاً خطر سرطان پروستات شما را کاهش مي دهند) هستند.حضور ايزوفلاون ها، پروتئين هاي اتصالي (گلوبولين ها) بدن شما را تحريک مي کند تا هورمون جنسي تستوسترون را در کنترل نگه دارند. تستوسترون باند شده اثرات هورموني کمي اعمال مي کند.اين تئوري محققان است که کمتربودن تستوسترون موجود، خطررشد و پيشرفت سرطان را کمتر مي کند. چون رشد سلول هاي سرطاني پروستات در محيط غني از تستوسترون سريع تر است.
سير
مصرف سير کاهش خطر انواع بسياري از سرطان ها، به انضمام سرطان پروستات را نشان داده است. نظر براين است که ترکيبات سولفور موجود در سير عمل ايمني را افزايش مي دهند و اين به مبارزه با رشد تومور کمک مي کند. همچنين احتمال دارد اين ترکيبات گسترش سلول هاي سرطاني را کاهش داده و توليد آنزيم هايي را که به از بين بردن ترکيبات سرطان زا کمک مي کنند، افزايش دهند.
چاي سبز
اندکي بعد از درو کردن، از برگ هاي چاي خشک و خرد شده چاي سبز به دست مي آيد. چاي سبز حاوي ترکيبي طبيعي به نام اپي گالو کتچين گالات (EGCG) مي باشد. حضور اين ترکيب فعاليت آنزيم هاي ضروري براي رشد سرطان را مهار مي کند.
گياهان دارويي
مبلغان گياهان دارويي بسيار مدعي هستند که اين محصولات از سرطان پروستات جلوگيري مي کنند. نخلک، گياهي است که احتمال دارد در سلامت پروستات سودمند باشد. محققان کاملاً نفهميده اند که نخلک چگونه در درمان علائم ادراري (مانند تکرر يا دردناک بودن ادرار)عمل مي کند. با اين وجود آنها مي دانند که اين گياه ازتبديل تستوسترون به شکل هورموني که در ارتباط با رشد بافت پروستات است، جلوگيري مي کند. ولي هنوزمعلوم نيست که اين گياه نقش جلوگيري کننده از پيشرفت سرطان پروستات را داشته باشد.گيا هان دارويي را هوشيارانه مصرف کنيد. قبل از اينکه هر نوع گيا ه دارويي مصرف کنيد، با پزشکتان مشورت کنيد.
فعاليت فيزيکي
ورزش مي تواند سيستم ايمني شما را تقويت کند. گردش و سرعت هضم را بهتر کند. همه ي اين ها احتمالاً نقشي را در پيشگيري ازسرطان ايفا مي کنند. ورزش به پيشگيري از چاقي ، يکي ديگر از عوامل خطر بالقوه ي سرطان پروستات نيز کمک مي کند.
مراجعه به پزشک به طور منظم
معاينه سالانه پروستات نمي تواند به اندازه يک رژيم غذايي سالم و ورزش، خطر سرطان پروستات را کاهش دهد. اما داشتن يک معاينه منظم براي حفظ سلامتي بسيار مهم است. اگر سرطان پروستات پيشرفت کند معاينه ديجيتالي راست روده اي و آزمايش آنتي ژن مخصوص پروستات مي تواند مشکل را در مراحل اوليه، هنگامي که درمان بيشترين اثر را دارد، کشف کند.
روش درمان پروستات
سن
سن یکی از مهمترین فاکتورهای افزایش ریسک ابتلا به به سرطان پروستات می باشد. بر اساس بیانیه دکتر "توماس ستیمی" عضو سازمان پیشگیری از بیماری های مجاری ادرار در "ستند فورد" تمام مردها اگر به اندازه کافی عمر کنند، دچار سرطان پروستات خواهند شد. در حقیقت با بالا رفتن سن ریسک ابتلا به سرطان پروستات نیز افزایش پیدا می کند. افراد زیر 40 سال در حدود 01/0 ریسک ابتلا به سرطان را دارند؛ در حالیکه این رقم در مردان بین 60-79 سال به 15/0 افزایش پیدا می کند.
وجود سرطان در خویشاوندان احتمال بروز سرطان پروستات در افرادی که در خانواده خود (چه از طرف مادر و چه از سوی پدر) دارای فامیلی با سرطان پروستات باشند در مقایسه با افرادی که هیچ یک از افراد خانواده شان دارای سرطان نیستند، دو برابر می باشد. مردانی که از هر دو طرف دارای فامیل مبتلا به سرطان هستند دارای ریسک 5 درصدی هستند و کسانی که 3 نفر یا بیشتر را در اقوام خود داشته باشند به طور 100% دچار این بیماری خواهند شد.
نژاد
سیاه پوستان امریکایی 65% بیشتر از سایر مردها به این بیماری مبتلا می شوند و آمار مرگ و میر نیز در آنها دو برابر می باشد. از سوی دیگر شیوع این بیماری در مردان آسیایی بسیار پایین است.
رژیم غذایی و چاقی
رژیم هایی که شامل چربی های اشباع شده و گوشت ها هستند و همینطور وجود چاقی ریسک ابتلا به بیماری را افزایش می دهد. از سوی دیگر استفاده از رژیم هایی که دارای پروتئین سويا و گیاهان فیبر دار هستند احتمال بروز بیماری را کاهش می دهند. به عنوان مثال بروز این بیماری در چین و ژاپن نسبت به سایر کشورها بسیار کمتر است.
پر یاختگی پروستات چیست؟
با وجود خطرات سرطان پروستات، پر یاختگی نیز از دیگر بیماری های خطرناک مربوط به غدد پروستات به شمار می رود، که در سالمندان شایع تر می باشد و زمانی بروز می کند که غدد پروستات شروع به رشد و بزرگ شدن کنند. در حدود نیمی از مردان بالای 50 سال سطوح مختلفی از این بیماری وجود دارد.
اگر چه بزرگ شدن پروستات به خودی خود ضرر و زیانی را به همراه نداشته و غیر سرطانی می باشد اما بزرگ شدن غدد می تواند مسیر مجاری پیشاب را مسدود کنند.(مجاری پیشاب ادرار را از مثانه به خارج از بدن هدایت می کنند) این امر باعث بروز مشکلات زیر می شود:
• مشکلاتی در دفع ادرار مثل جریا ضعیف ادرار و منقطع بودن آن.
• تکرر ادرار به ویژه در شب؛ بعضی مواقع افرادی که به این بیماری مبتلا هستند هنگامیکه از رخت خواب بلند می شوند برای مدت زمان کوتاهی توانایی دفع ادرار را از دست می دهند.
• احساس تخلیه نشدن کامل مثانه پس از خروج ادرار.
در برخی موارد نادر این بیماری سبب می شود تا راه مثانه به کلی مسدود شده و دفع ادرار به طور کامل غیر ممکن شود. برگشت ادرار به مثانه باعث ایجاد عفونت های مجاری ادراری ، سنگ مثانه و برخی ضایعات کلیوی نیز می شود.
آیا این دو بیماری به هم مرتبط هستند؟
خیر؛ هیچ دلیل محکم علمی وجود ندارد که پر یاختگی و سرطان پروستات با یکدیگر مرتبط باشند ( البته برای بعضی از مردانی که دچار پر یاختگی پروستات هستند مشکلاتی برای نعوذ رخ می دهد) اگر چه این علائم شبیه به نشانه های سرطان می باشد اما برای تشخیص صحیح می بایست به پزشک متخصص مراجعه کرد.
چه کار می توانید انجام دهید؟
بر خلاف آمار و ارقام رعب آور کارهای بسیار زیادی وجود دارد که شما با استفاده از آنها می توانید از پروستات خود در مقابل بیماری های مختلف محافظت کنید
معاینه های منظم پزشکی
در ابتدا و قبل از انجام هر گونه عملی شما می بایست معاینه های مرتب پزشکی را انجام دهید. مثل سایر بیماری ها مشکلات پروستات نیز اگر سریع تشخیص داده شوند بدون شک قابل درمان می باشند. بنابر این به هر ترتیبی که امکان دارد در برنامه کار خود معاینه های پزشکی را بگنجانید. اگر شما دارای ریسک بالایی بوده و یا سن شما از 50 سال بیشتر است با پزشک خود در مورد چک آپ سالانه پروستات مشورت کنید. این آزمایش شامل یک آزمایش خون ساده و تست بدنی می باشد.
ورزش و تغذیه سالم
استفاده از رژیم های غذایی سالم نقش مهمی را در محافظت از بدن شما در مقابل بیماری های مختلف از جمله سرطان ایفا می کند. میوه ها و سبزی های تازه، به ویژه گوجه فرنگی پخته شده شامل مقادیر فراوانی ذرات ضد سرطان می باشد. علاوه بر این انجام تمرین های ورزشی نیز مفید است. همچنین می توانید از مکمل های رژیمی که برای حفظ سلامت پروستات تولید می شوند مثل: آب نخلک یا داز، تخم کدو تنبل، پوست درختچه های کوتاه آفریقایی و ... استفاده کنید. چنین محصولاتی مشکلات مجاری ادراری را نیز کاهش می دهند.
از غدد پروستات مراقبت کنید
با در دست داشتن این اطلاعات، کار هایی را انجام دهید که به شما در راه رسیدن به سلامتی کمک می کنند و تا آنجا که می توانید با به کار گیری روش های مناسب سلامت غدد پروستات خود را تا آخرین حد ممکن افزایش دهید.
