1) پگماتيتهاى يکسان دانه يا گرافيک که بخش حاشيه اى را تشکيل مى دهند.

2) پگماتيتهاى بلوکى که از بلوک هاى ميکروکلين با حاشيه نوارى تشکيل شده .ساختار گرافيک دارد.

3) پگماتيتهاى کاملاً‌ تفريق شده که از هسته اى متشکل از کوارتز-اسودومن (Spodumene) ودر حاشيه زون هاى ميکروکلين وپگماتيت گرافيکى تشکيل گرديده است.

4) پگماتيت يا جانشينى فلزات کمياب (rare metals) که در آن علاوه بر زون هاى بالا،افزايش کانيهاى مربوط به فلزات کمياب نيز مشاده مى شود.

5) پگماتيتهاى ويژه آلبيت- اسپودومن که نمايانگر آخرين حد تفريق پگماتيت ها هستند.

پگماتيت ها بر اساس عمق تشکيل و مواد معدنى همراه خود به چهار گروه تقسيم مى شوند.

مطالعات وبررسى هاى پترولوژيکى نشان مى دهد که گرانيت هاى قلع دار بيشتر به سرى S(خاستگاه پوسته اى (Crustal origin) تعلق دارند ،در صورتيکه کانسارهاى مس-موليبدن پورفيرى همراه گرانيتوئيدهاى سرىI(خاستگاه مانتلى Mantle origin) تشکيل مى گردند.

کانسارهاى موليبدن پورفيرى کانسارهائى هستند که سنگ ميزبان آنها داراى بافت پورفيرى، ذحيره آنها با ابعاد گسترده و با بافت پراکنده(disseminated) واستوک ورک (stock work) مشخص است.65% موليبدن آمريکا و 50% موليبدن کانادا از کانسارهاى موليبدن پورفيرى تهيه مى گردند. اين کانسارها به دو نوع تقسيم مى شوند:

1-      کانسارهاى موليبدن پورفيرى نوع گرانيتى يا غنى از فلوئور(>F)

2-      کانسارهاى موليبدن پورفيرى نوع مونزونيتى يا کم فلوئور (

اين کانسارها در کمربندهاى زون فرورانش قوسى همراه سنگهائى با ترکيب ديوريتى –توناليتى کالکوآلکالن که نسبت ايزوتوپى اوليه استرانسيوم آ نها يعنى (sr87/Sr)i=.702-0705  باشد تشکيل مى شوند.اکثر ذخاير کشف شده از اين نوع در حاشيه غربى اقيانوس آرام واقع شده اند.

رايج ترين سنگهاى ميزبان اين کانسارها،سنگهاى آذرين درونى اسيد از خانواده گرانيت با ترکيبى از گرانيت به سمت گرانوديوريت تا توناليت،کوارتز مونزونيت وديوريت هستند.بهر حال سنگهائى با ترکيب ديوريت ومونزونيت(بويژه کوارتز مونزونيت) تا سينيت(گاه آلکالى سنيتيت) نيز از سنگهاى ميزبان مهم محسوب مى شوند. امروزه نادرستى اين عقيده که سنگهاى ميزبان ديوريتى فقط در جزاير قوسى يافت مى شوند به اثبات رسيده است.سنگ ميزبان فقير از سيليس در بريتيش کلمبيا(Britush Columbia) ودر کوههاى مرکزى آند(central Ands) هر دو يافت مى شوند.

شد،ذخاير مس پورفيرى،توده هاى استوک ورک يا پراکنده اى کم عيار ،با تناژ زياد هستند که ممکن است موليبدن،طلا ونقره نيزبصورت محصولات جنبى توام با تشکيل آن پديده آمده باشند.

مباحث مطرح در اين بخش، در ارتباط با بررسى کانسارهائى است که فرايندهاى معدنکارى در آنها عموماً جهت فرآورى فلزات مس، موليبدن وقلع صورت گرفته ودر عين برخوردارى از عيار کم،تناژ آنها نسبتاً بالا ودر مواردى بسيار بالا است. کانسارهاى مورد عموماً در حين نفوذ توده هاى آذرين درونى با ترکيب اسيدى تا حدواسط تشکيل شده واز ويژگيهاى متعارف آنها،دگرسانى گسترده وشديد سنگ ميزبان در برگيرنده آنها است.

براى پى بردن به چگونگى تشکيل ذخاير معدنى ،بررسى عوامل چهار گانه زير ضرورى است:

الف- خاستگاه محلولهاى کانه دار ( source of ore-solutions )

ب- خاستگاه مواد کانه (  source of ore-materials )

ج- نحوه مهاجرت وانتقال مواد (  means of transport )

د- نحوه ته نشينى مواد معدنى  (  means of ore-deposition )